# خونریزی زیر بغل (Axillary Hemorrhage)

🔴 **هشدار:** خونریزی زیر بغل یکی از خطرناک‌ترین خونریزی‌های ناحیه اتصال اندام به تنه (Junctional Hemorrhage) است. به دلیل وجود شریان و ورید آگزیلاری (Axillary Artery & Vein)، بیمار ممکن است در مدت کوتاهی دچار شوک و مرگ شود. در این ناحیه **استفاده از تورنیکه معمولی امکان‌پذیر نیست** و باید بلافاصله فشار مستقیم، تامپوناد زخم و در صورت امکان گاز هموستاتیک استفاده شود. هم‌زمان با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

## 🟥 ① خونریزی زیر بغل چیست؟

خونریزی زیر بغل به خروج خون از شریان، ورید یا شاخه‌های عروقی ناحیه آگزیلا گفته می‌شود. این ناحیه محل عبور عروق اصلی اندام فوقانی است و به دلیل نزدیکی به تنه، کنترل خونریزی آن دشوارتر از خونریزی دست یا بازو است.

خونریزی زیر بغل یکی از مهم‌ترین خونریزی‌های Junctional محسوب می‌شود و در صورت عدم کنترل سریع، می‌تواند باعث از دست رفتن حجم زیادی از خون و مرگ بیمار شود.

---

## 🟦 ② شایع‌ترین علل خونریزی زیر بغل

• زخم گلوله

• زخم چاقو

• انفجار

• تصادفات شدید

• آسیب‌های صنعتی

• شکستگی شدید شانه یا ترقوه همراه با آسیب عروق

• آسیب هنگام جراحی یا اقدامات پزشکی

### عوامل افزایش خطر

• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون

• اختلالات انعقادی

• سالمندی

• آسیب‌های چندگانه

---

## 🟨 ③ ارزیابی و کنترل خونریزی

ابتدا شدت خونریزی را ارزیابی کنید.

در صورت خونریزی شدید:

• فشار مستقیم و محکم روی محل خونریزی وارد کنید.

• زخم را به‌طور کامل با گاز استریل یا گاز هموستاتیک تامپوناد کنید.

• حداقل ۳ تا ۵ دقیقه فشار مداوم حفظ شود.

• سپس پانسمان فشاری انجام دهید.

• علائم شوک مرتب بررسی شوند.

**نکته مهم:** در خونریزی زیر بغل، تورنیکه معمولی قابل استفاده نیست. در برخی مراکز تخصصی ممکن است از **Junctional Tourniquet** استفاده شود.

---

## 🟩 ④ درمان

### اقدامات اولیه

• فشار مستقیم

• تامپوناد زخم

• استفاده از گاز هموستاتیک

• پانسمان فشاری

• انتقال فوری بیمار

### درمان‌های بیمارستانی

• جراحی ترمیم شریان یا ورید آگزیلاری

• کنترل خونریزی با روش‌های اندوواسکولار در برخی بیماران

• تزریق خون و فرآورده‌های خونی

• درمان شوک

• ترمیم اعصاب و آسیب‌های همراه

---

## 🟪 ⑤ مراقبت‌های بعد از کنترل خونریزی

• پانسمان را باز نکنید.

• فشار روی زخم حفظ شود.

• علائم شوک مرتب بررسی شوند.

• بیمار گرم نگه داشته شود.

• عملکرد دست، نبض و رنگ اندام ارزیابی شود.

• بیمار سریع به مرکز درمانی منتقل شود.

---

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

**خونریزی زیر بغل از معدود خونریزی‌هایی است که تورنیکه معمولی در آن کاربرد ندارد.** فشار مستقیم، تامپوناد کامل زخم و استفاده از گاز هموستاتیک مهم‌ترین روش‌های کنترل این خونریزی هستند.

---

## 👨‍⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش

خونریزی زیر بغل یکی از پیچیده‌ترین آسیب‌های عروقی است. در بسیاری از موارد، موفقیت درمان به کنترل سریع خونریزی در محل حادثه و انتقال فوری بیمار به مرکز مجهز به جراح عروق بستگی دارد. آموزش صحیح تامپوناد زخم در این ناحیه می‌تواند جان بسیاری از بیماران را نجات دهد.

---

## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج

❌ برای خونریزی زیر بغل باید تورنیکه معمولی بست.

❌ فشار مختصر روی زخم کافی است.

❌ اگر خونریزی کمتر شد، دیگر نیازی به بیمارستان نیست.

❌ فقط پزشکان می‌توانند خونریزی زیر بغل را کنترل کنند.

❌ پس از کنترل اولیه، احتمال خونریزی مجدد وجود ندارد.

---

## 🟢 ⑨ چه زمانی فوراً به اورژانس مراجعه کنیم؟

• خونریزی شدید از زیر بغل وجود داشته باشد.

• خون با فشار زیاد یا به‌صورت فواره‌ای خارج شود.

• زخم ناشی از گلوله، چاقو یا انفجار باشد.

• بیمار دچار رنگ‌پریدگی، تعریق سرد یا کاهش سطح هوشیاری شود.

• خونریزی با فشار مستقیم متوقف نشود.

• دست سرد، بی‌حس یا بدون نبض شود.

---

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ خونریزی زیر بغل یکی از خطرناک‌ترین خونریزی‌های ناحیه اتصال اندام به تنه است.

✔️ در این ناحیه، تورنیکه معمولی معمولاً قابل استفاده نیست.

✔️ فشار مستقیم، تامپوناد کامل زخم و گاز هموستاتیک مهم‌ترین روش‌های کنترل خونریزی هستند.

✔️ انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی برای ترمیم عروق ضروری است.

✔️ اقدام سریع و صحیح می‌تواند جان بیمار و عملکرد اندام فوقانی را حفظ کند.

---

## 📚 منابع علمی

• American College of Surgeons (ACS) – Stop the Bleed Program

• Committee on Tactical Combat Casualty Care (CoTCCC) Guidelines

• Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition

• Prehospital Trauma Life Support (PHTLS), 10th Edition

• Tactical Emergency Casualty Care (TECC) Guidelines

• European Society for Vascular Surgery (ESVS)